Sáng ngày 16/6/2025, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 với 470/470 đại biểu tham gia biểu quyết và tán thành.

Chiều 16/6/2025, Quốc hội thảo luận ở Tổ về Chủ trường đầu tư dự án Vành đai 4 - Thành phố Hồ Chí Minh và dự án Luật Đường sắt (sửa đổi).

ĐBQH TP.HCM thảo luận tổ Chiều 16/6

Góp ý cho dự án Luật Đường sắt (sửa đổi), đa số các ý kiến thống nhất với việc sửa đổi Luật Đường sắt nhằm góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội nói chung và hệ thống giao thông nói riêng. Tuy nhiên, các ĐBQH cũng cho rằng, Ban soạn thảo dự án Luật cần tiếp tục nghiên cứu về quy hoạch đường sắt; an toàn cho hệ thống đường sắt, chính sách ưu đãi cho tổ chức tham gia hoạt động kinh doanh đường sắt...

Đại biểu Nguyễn Minh Đức (Đoàn TPHCM) nhìn nhận, mục tiêu khi sửa Luật Đường sắt lần này là tạo hành lang pháp lý để xây dựng, phát triển hệ thống đường sắt Việt Nam, đặc biệt là tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam; đẩy mạnh các tuyến đường sắt Hà Nội- Lào Cai-  Hải Phòng - Quảng Ninh cùng các tuyến đường sắt của hai đô thị lớn ở Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội. Chính vì vậy, đại biểu Nguyễn Minh Đức cho rằng, phải quy định thật rõ ràng về phân loại đường sắt và cấp kỹ thuật đường sắt bởi mỗi một loại cấp độ kỹ thuật có yếu tố quan trọng riêng liên quan đến chỉ số an toàn. 

Trong dự án Luật Đường sắt (sửa đổi) cần có điều quy định riêng về các quy chuẩn, tiêu chuẩn với loại đường sắt tốc độ cao. Đây là loại hình yêu cầu rất nghiêm ngặt và chặt chẽ về độ an toàn. Vì vậy, cần lấy tốc độ an toàn làm trung tâm để quy định các loại vật liệu (như đường ray, đinh vít, hệ thống tín hiệu an toàn, hệ thống biển báo…) sử dụng trong đường sắt tốc độ cao.

Đại biểu Nguyễn Minh Đức phát biểu thảo luận

Ngoài ra, để xây dựng tuyến đường sắt cần rất nhiều cơ chế đặc thù như đầu tư giải phóng mặt bằng, chỉ định nhà thầu. Do vậy, quan trọng nhất là phải có sự thống nhất giữa các địa phương, Bộ ngành. Quy hoạch đường sắt phải có sự thống nhất với quy hoạch quốc gia, quy hoạch tỉnh, ngành.

Theo đại biểu Nguyễn Minh Đức, tuyến đường sắt tốc độ cao có chiều dài hơn 1.500 km cùng số vốn đầu tư rất lớn. Không có nhà đầu tư nào trong nước cũng như nhà đầu tư nước ngoài có thể một mình làm được. Cho nên phải chia ra các gói thầu nên việc kêu gọi các nhà đầu tư tư nhân bao gồm cả trong nước và ngoài nước tham gia là chủ trương đúng đắn.

Mặt khác khi làm đường sắt đô thị thì chi phí lớn nhất nằm ở khâu đền bù, giải phóng mặt bằng. Do vậy, nếu có những đặc thù để tiến hành làm ngay thì cũng cần có quy định minh bạch trong Luật Đường sắt (sửa đổi).

Nêu quan điểm về quản lý đường sắt, đại biểu Trần Thị Diệu Thúy (Đoàn TPHCM) đề nghị bỏ nội dung “tách bạch giữa kinh doanh kết cấu hạ tầng với kinh doanh vận tải trên đường sắt quốc gia do Nhà nước đầu tư” và sửa Khoản 4, Điều 4 thành: Tách bạch giữa chức năng quản lý Nhà nước của cơ quan Nhà nước với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp để đảm bảo phù hợp với quy định tại Nghị định 15/2025/NĐ-CP ngày 03/2/2025 của Chính phủ.

Đại biểu Trần Thị Diệu Thúy phát biểu thảo luận

Đối với chính sách ưu đãi, hỗ trợ của Nhà nước về phát triển đường sắt, đại biểu Trần Thị Diệu Thúy đề nghị sửa đổi, bổ sung điểm c, khoản 7, Điều 5. Theo đó, Nhà nước hỗ trợ một phần vốn đầu tư phát triển từ ngân sách Nhà nước, vốn tín dụng ưu đãi cho tổ chức tham gia hoạt động kinh doanh đường sắt tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn; trợ giá cho hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng đường sắt đô thị”.

Bên cạnh đó, các ĐBQH còn cho ý kiến về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh. Theo đó, các ý kiến của ĐBQH đều thống nhất với chủ trương đầu tư Dự án này nhằm tạo bước đột phá trong phát triển, hiện đại hóa kết cấu hạ tầng giao thông, kết nối các khu công nghiệp, cảng biển và cảng hàng không quốc tế; mở ra không gian phát triển kinh tế mới.